+ Yorum Gönder
Yudumla ve Soru(lar) ve Cevap(lar) Bölümünden yaratıcı dramanın eğitimdeki yeri ve önemi ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. Ziyaretçi

    yaratıcı dramanın eğitimdeki yeri ve önemi





  2. HARBİKIZ
    Bayan Üye





    Cevap: yaratıcı dramanın eğitimdeki yeri ve önemi
    Günümüz eğitim dizgesinde yaratıcı drama, gitgide önemli bir yere gelmektedir. Son yıllarda eğitim fakültelerinde, öğretmen yetiştirme kurumlarında, özel üniversitelerin bazı bölümlerinde, okulöncesi ve ilköğretim düzeyinde yaratıcı drama zorunlu seçimlik bir ders olarak öğretim programlarında yer almaktadır.
    “1980’lerden başlayarak dünyanın pek çok ülkesinde eğitimin pek çok alanında temel yenileşme ve reform çalışmaları olduğuna tanık olmaktayız. Bu girişimlerden bazıları ülkelerin kendine özgü iç koşullarından kaynaklanırken, pek çoğunun da bilgi toplumu, küreselleşme, ortak pazarlar gibi yeni oluşumların yanı sıra eğitim alanında yeni kuram, kavram ve uygulamalardan güç aldığını görmek mümkündür(YÖK, 1998:1).” Bu yeni yaklaşımlar içinde bireyin merkeze alınması, yaşayarak öğrenime fırsat tanınması, yapılandırmacılık, grup çalışmalarına ve işbirlikli yaklaşıma önem verilmesi gibi kuram ve kavramları görmekteyiz. Tam bu noktada da yaratıcı dramanın eklektik yapısı, istenen eğitim-öğretim yaklaşımını oluşturulabilir kılmaktadır.
    Değişim ve gelişimi takip etmesi gereken eğitim sistemi, kendini devamlı olarak yeniden yapılandırmalıdır. Çağımız Türkiye’sinde, eğitimin yeniden yapılandırılmasının bir bölümü de, bireyin sosyalleşmesini, sanattan ve yaşamdan aldığı örneklerle sağlayan, eklektik bir alan olan yaratıcı drama ile mümkün kılınmaya çalışılmaktadır. Gerek MEB’in gerek YÖK’ün yaklaşımları yaratıcı dramanın, çağdaş eğitim için önemli bir çıkış noktası olduğunu ve özellikle derslerde yöntem olarak kullanılması gerektiği yönündedir. Yeni yetiştirilen öğretmenlerin de son akreditasyon çalışmalarıyla yeterlilikleri arasına yaratıcı drama alan bilgisi eklenmiştir.

    Yaratıcı drama nedir ne değildir?
    Adıgüzel (2001:14) yaratıcı dramayı; “Eğitimdeki “Ne?” sorusunun karşılığı olan herhangi bir konuyu genellikle katılımcılarının gönüllülüğüne dayalı oluşan grupla(okullarda bir ders olarak okutulmak durumunda olan drama dersleri için gönüllülük ortadan kalkmaktadır) ve grup üyelerinin kendi yaşantılarından da yola çıkarak, doğaçlama, rol oynama gibi tekniklerle ve bildiğimiz çocuk oyunlarının özelliklerini de işe katarak oynuyor’muş gibi süreçlerde canlandırılması” olarak tanımlamıştır. Ona göre yaratıcı drama (1999:61-69), öğrencilerin kendilerini başkalarının yerlerine koyarak, çok yönlü gelişmesi, öğrenme-öğretme sürecinde etkin rol alması, çocuğun sosyal, bedensel, duygusal, zihinsel vb. gelişimine katkıda bulunan önemli bir etkinlik, birikimlerin bir anda, kişinin girdiği rol içerisinde ortaya çıkması, bireyin kendini ve dünyayı tanımasını sağlayan, katılımın, birlikteliğin ve paylaşımın önemli olduğu bir süreçtir.
    Türkiye’de genel olarak kabul gören tanım ise San’ın “yaratıcı drama; doğaçlama, rol oynama vb. tiyatro ya da drama tekniklerinden yararlanılarak, bir grup çalışması içinde, bireylerin, bir yaşantıyı, bir olayı, bir fikri, kimi zaman bir soyut kavramı ya da bir davranışı, eski bilişsel örüntülerinin yeniden gözden geçirildiği 'oyunsu' süreçlerde, anlamlandırılması, canlandırılmasıdır (San,1991:261-266)” şeklinde yaptığı tanımdır.
    Yaratıcı dramanın karıştırıldığı bazı alan ya da kavramlar vardır bunların başlıcaları şunlardır;
    a. Yaratıcı Drama Tiyatro/Drama değildir
    Tiyatro kavram olarak yaratıcı dramayla en çok karıştırılan hatta aynıymış gibi düşünülen bir kavramdır. Ancak iki alanın ortak paydaları olmasına karşın farklı bakış açıları, hedefleri ve kendilerine ait yöntemleri vardır. Örneğin klasik tiyatroda/dramada belli sınırlarla (yönetmen, senaryo, sahne, kostüm, dekor v.b.) katılımcıların yaratıcılıklarına ket vurulmaktadır yani katılımcıların önceden ne yapacakları kesin çizgilerle belirlenmiştir ve süreç kesindir. Yaratıcı Dramada ise, bir eğitim yaşantısı ve grups yaşantı paylaşımı olduğu için sadece o anda katılımcıların yaratıcılığıyla keşfedilip, doğaçlanarak oluşturulmuştur. Katılımcıların geçmiş yaşantılarından/tecrübelerinden(sorunlarından değil) yararlanan bir süreçtir. Bu bağlamda drama, belirli sınırlar içinde tekrar yaşanabilen bir yaşantı olmasına rağmen Yaratıcı Drama o anda paylaşılan bir yaşantıdır, tekrarları yoktur, sanatsal bir ürün çıkarma kaygısı taşımadan, bireyi ve grubu merkeze alarak sonuçtan çok sürecin önem kazandığı bir çalışmadır.

    b. Yaratıcı Drama Psikodrama değildir
    Psikodrama, genel olarak grup terapisi alanında bireylerin yaşantılarını kullanarak sağaltım amaçlı yapılan psikososyal bir süreçtir. Özneyi-kişiyi önemser ve onun bir sorununu merkeze alır. Yaratıcı drama ise daha çok toplum bilimsel bir süreçtir. Kişiyi değil grubu merkeze alır ve onların tecrübelerinden yararlanarak yeni yaşantılar oluşturmayı hedefler. Ancak bu sırada hiçbir katılımcının/öğrencinin psikolojik problemini ya da öznel yaşantısını merkeze almaz.

    c. Yaratıcı Drama Dramatizasyon değildir
    Yaratıcı drama ile karıştırılan diğer bir kavramsa dramatizasyondur. Dramatizasyon, metnin düz anlatımdan çıkarılarak yaşamda gerçekleşme şeklinin bulunması, bu tutumun bir beceri halini alması, yönünde çalışma yapılmasıdır. Ya da bir konu, bir olay ya da durumun roller verilmesi yoluyla hareket, mimik, jest ve sözlerle canlandırılmasıdır. (İlköğretim Drama 1, ss.14) Dramatizasyon roller ve metin belirlenip katılımcılara/öğrencilere dağıtılarak yapılır. Amaç daha çok katılımcıların/sınıfın olayı, durumu, içeriği görsel ve işitsel hale getirmeleridir. Bu teknikte bireyin yaratıcılığına fazla yer verilmez. Ancak yaratıcı dramada metinden sadece yola çıkılır, bireylerin yaratıcılıkları ön plandadır, roller dağıtılmaz katılımcılar buna kendileri karar verir.

    Sonuç olarak, 1980’lerin başından beri çağdaş anlamda ülkemiz bilim alanında kendine yer bulmaya başlayan yaratıcı drama, geçen çeyrek yüzyılda önemli bir yere gelmiştir. Doğaldır ki bu geçiş sürecinde kavramlarda ve ana asallarda yer yer problemlerle karşılaşılmıştır. Ancak yaşadığımız dönemde önemle altını çizmek isterim ki Türkiye diğer birçok ülkeye göre yaratıcı drama alanında ileri düzeydedir ve dünya ile yarışır vaziyettedir. Özellikle örgün eğitim kurumlarında bir yöntem olarak kullanılmaya başlayan yaratıcı drama çalışmaları dünyada sadece birkaç ülkede görülmektedir.
    Daha geniş bilgi için yararlanılabilecek kaynaklar;
    1. ADIGÜZEL, H.Ö. (2006) Yaratıcı Drama –Yazılar 1985-1995- Genişletilmiş ikinci baskı, Naturel Yayınları, Ankara.
    2. ÇAĞDAŞ DRAMA DERNEĞİ (2006-…) Yaratıcı Drama Dergisi, Süreli Yay. Ankara
    3. MEB.(1999) İlköğretimde Drama 1, MEB yay., Ankara.
    4. ÖZTÜRK, Ali. (2003) Çocukta Yaratıcılık ve Drama, Anadolu Üniversitesi Yay., Eskişehir.
    5. SAN, İnci. (1977-79). Sanatsal Yaratma ve Çocukta Yaratıcılık. İş Bankası Yayınları, Ankara.

    6. SAN, İnci. (1983). Sanat Eğitimi Kuramları. Ankara: Tan Yayınları.
    7. ÜSTÜNDAĞ, Tülay. (2000). Yaratıcı Drama Öğretmenimin Günlüğü, Pegem A Yay., Ankara.
    8. ÜSTÜNDAĞ, Tülay. (2002). Yaratıcılığa Yolculuk, Pegem A Yay., Ankara.
    9. www.yaraticidrama.org

    KAYNAKÇA

    ADIGÜZEL, H. Ö. (1999). “Yirmi birinci Yüzyılın Yaratıcı İnsanını Yetiştirmede Eğitsel Bir Etken Olarak Sanatlar Eğitiminin Önemi ve Gerekliliği”. Türk Sosyal Bilimler Derneği 6. Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi, 17- 19 Kasım. Ankara.
    ADIGÜZEL, H. Ö. (2000). “Yaratıcı Drama Öğretmeni Yetiştirmenin Önemi ve Gerekliliği”. Eğitim ve Yaşam Dergisi, S.17,18, ss.5-8. Ankara.
    ADIGÜZEL, H. Ö. (2001). “Niçin Yaratıcı Drama?”. Öğretmen Dünyası Dergisi, Mayıs, S.257, SS.13-16. Ankara.
    MEB KOMİSYON,(1999) İlköğretim Drama 1. MEB Devlet Kitapları. Ankara.
    SAN, İnci. (1991). Eğitim ve Öğretimde Yaşayarak Öğrenme Yöntemi ve Estetik Bir Süreç Olarak Yaratıcı Drama. Eğitimde Nitelik Geliştirme Sempozyumu, Kültür Koleji Yayınları, İstanbul: 13-14 Nisan 1991. S.261-266.
    ÜSTÜNDAĞ, T. (1998). “Yaratıcı Drama Eğitim Programının Öğeleri”. Eğitim ve Bilim, S. 107, Cilt: 22, ss.30-37. Ankara.

    Derleme: Öğr. Gör. Erdem EREM







+ Yorum Gönder

Hızlı Cevap Hızlı Cevap


:
yaratıcı drama öğretmeni yetiştirmenin önemi ve gerekliliği
5 üzerinden | Toplam : 0 kişi