+ Yorum Gönder
Yudumla ve Soru(lar) ve Cevap(lar) Bölümünden madde nedir özellikleri nelerdir ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. Ziyaretçi

    madde nedir özellikleri nelerdir





  2. Gülcan
    Usta Üye





    Cevap: madde nedir özellikleri nelerdir

    Etrafımızda çok değişik maddeler vardır.Bu maddelerin aynı yada farklı olduklarını nasıl ayırt edebilirsiniz.Bu maddelerin sadece kütlelerini yada hacimlerini ölçmemiz bunları farklılandırmak için yeterli mi?
    Bir maddeninfarklı olduğunu hacim ve kütlelerini ölçmekle tamamen farklı olduğunu söyleyemeyiz. Bunun yanında karşılaştırılan maddelerin erime noktası, kaynama noktası gibi özelliklerine de bakmamız gerekmektedir. Sadece kütle ve hacimleri ölçmekle yoğunluk hesabı yaparak kısmen de olsa maddenin aynı ya da farklı olduğunu söylemek de mümkündür.
    Suyun kaynama noktası 100 oC dir. Su kaç oC de buharlaşır? Buharlaşma olayını açıklayarak, kaynama noktası ile karşılaştırmasını yapınız.
    Suyun kaynama noktası 100 oC olması demek suyun bu noktanın altında buharlaşmayacağını göstermez. Su her zaman donma noktasının üzerinde buharlaşır. Suyun Kaynama noktası dış basınca karşı yapılan bir işlemdir. Su dış basınç ile aynı düzeye geldiğinde kaynamaya başlar. Su donma noktasının dışında dışarıdan aldığı ısıyı değerlendirerek kaynama noktasına bakmaksızın buharlaşma işlemini gerçekleştirir.
    Göller ve nehirler kışın donarlar, ama içlerindeki hayat devam eder. Bu nasıl gerçekleşir?
    Buzun yoğunluğu suyunkinden azdır ve bu nedenle buz su üzerinde yüzer. Isı iletimi konusunda kötü bir iletken olan buz, suyu aşağıda yalıtır ve bu suyun sıcaklığının donma noktasının altında kalmasını sağlar. Aslında böyle olması işimize gelir, çünkü en üstten en alta kadar bütün su kütlesi donacak olsa, su içindeki hayat tamamen yok olurdu. Üstelik sıcaklık 0 o C’ın biraz üstüne çıktığında, buz tabakasının üst kısımları erimeye başlamaz. Bunun nedeni buzun bazen erime noktasının üzerindeyken bile yarı kararlı katı halde kalabilmesidir. Bu durum buzun saflık derecesiyle ilgilidir.
    MADDENİN GENEL ÖZELLİKLERİ :

    Boşlukta yer kaplayan,kütlesi ve hacmi olan her varlığa madde diyoruz.Etrafınızda gördüğünüz hava ,su, canlılar,bitkiler.hepsi birer maddedir.Maddenin özelliklerinden bahsederken,maddeyi ortak ve ayırt edici özelliklerine göre iki başlık altında toplayabiliriz.

    Fiziksel özellikler
    - Maddenin bir başka maddeye dönüşmeksizin gözlenebilen ve ölçülebilen dış görünüşü ile ilgili özellikleridir.
    - Maddenin rengi, kokusu, tadı, çözünürlüğü, sertliği, hacmi, ısı ve elektrik iletkenliği, katı, sıvı, gaz hâlleri, erime noktası, kaynama noktası fiziksel özelliklerdir.



    Kimyasal özellikleri
    - Maddenin reaksiyon verebilme veya başka maddeler ile birleşerek yeni madde oluşturabilme kapasitesidir.
    - Bir maddenin başka madde ile etkileşmesi veya etkileşmemesi, onun kimyasal yapısı ile ilgili özelliklerdendir.
    - Yanıcı olup olmaması, asidik ya da bazik olması, suyla reaksiyona girip girmemesi kimyasal özelliklere örnek verilebilir.

    Radyoaktif özellikler

    - Bazı maddeler kendiliğinden ışın yayar. Bu özelliği yapısında bulunduran elementlere radyoaktif elementler denir.
    Uranyum, radyum, toryum gibi elementler radyoaktiftir.


    MADDENİN ÖZELLİKLERİ
    Maddenin iki tür özelliği vardır:
    1. Ortak özellikler: Farklı maddelerin aynı olabilecek özellikleridir. Kütle, hacim, eylemsizlik, boşluklu yapı gibi.
    2. Ayırt Edici Özellikler: Aynı şartlarda öl-çüldüğünde farklı maddeler için farklı değerler alan
    Maddenin ortak özellikleri:
    1-Eylemsizlik
    2-Hacim
    3-Kütle
    1-Eylemsizlik:Bir maddenin sahip olduğu hareket ve şekil durumunu koruma meyline eylemsizlik denir. Arabanın Üzerinde arabayla beraber giden bir cisim için,arabanın aniden yavaşlaması halinde,cisim hareketini devam ettirmek ister ve arabadan ileri doğru hareket eder. Ayrıca arabanın aniden hızlanması sırasında geriye doğru hareketimiz ve aniden fren yapmasında da ileri doğru hareket etmemiz eylemsizlik prensibine uymamızdan dolayıdır.
    2-Hacim:Hacim,maddenin boşlukta işgal ettiği yerdir. Aynı yerde iki madde bulunamaz Örneğin testiye su doldursanız,testinin içindeki hava dışarıya çıkar. Su dolu kaba bir cisim atıldığında,cisim sıvını yerini değiştirir. Hacim V sembolü ile gösterilir.
    3-Kütle:Bir cismin içerdiği madde miktarına o maddenin kütlesi denir. Kütle “M” harfi ile gösterilir. Bir maddenin kütlesi sıcaklık ve içinde bulunduğu yere göre değişmez. Dünyanın ve uzayın her yerinde sabittir. Kütle birimleri g-kütle ve kg-kütledir.
    Madenin ayırt edici özellikleri:
    1-Özkütle 6-Özısı
    2-Hal Değiştirme Sıcaklıkları 7-Esneklik
    3-Çözünürlülük 8-Mıknatıslanma
    4-İletkenlik 9-Radiyoaktiflik
    5-Genleşme 10-Kimyasal Özellikler
    1-Özkütle:Bir maddenin birim hacminin kütlesine özkütle denir. Özkütle “d” sembolü ile gösterilir. Saf maddenin özkütleleri,yani birim hacimdeki kütle miktarları farklıdır. Normal koşullar altında;
    Saf alüminyum 1cm3 ü, 2,7 gram
    Saf demirin 1cm3 ü, 7,8 gram
    Özkütle, Kütle
    Özkütle=
    Hacim

    bağıntısından bulunur.
    Aynı şartlarda özkütle,kütle ve hacmin miktarına bağlı değildir. Örneğin 10cm3 alüminyum ile 20cm3 alüminyumun özkütlesi aynıdır. Aynı sıcaklıktaki 1 gram demir ile 1 ton demirin özkütleleri aynıdır. Çünkü fiziksel şartlar yani sıcaklık ve basınç sabit iken kütle ile hacim doğru orantılıdır.
    Cismin özkütlesi iki nedenden dolayı değişebilir;
    1-Basıncın etkisiyle özkütle değişebilir. Kütle sabit kalmak şartıyla basıçla madde sıkıştırılabilir ve hacim azalmasıyla da özkütle artar.
    2-Sıcaklık sabitse kütle hacimle doğru orantılı olarak artar. Eğer kütle ikici dereceden artıyorsa(m=d.v) hem hacim hem de özkütle artıyordur. Özkütlenin artması cismin soğuduğunu gösterir. Aynı şekilde de kütlenin hacme göre azalması özkütlenin azaldığını gösterir ki o da cismin ısınması manasına gelir.
    2-Hal Değiştirme Sıcaklıkları:Katılar ısıtılınca molekülleri hızlanır,aralarındaki bağlar gevşer ve sıvılaşır. Sıvı molekülleri aralarındaki bağlar ise ısıtılınca koparak serbest hale gelir yani gaz haline geçer.
    Bu olayların terside meydana gelir. Yani gaz halindeki bir maddeden ısı alınırsa molekülleri birbirine bağlanmaya başlar ve dolayısıyla sıvılaşmaya geçerler. Sıvı halindeki bir maddeden de yeteri kadar ısı alınırsa,molekülleri arasındaki mesafe azalır ve bağ kuvvetlenir. Bütün bu olaylara hal değişimi denir.
    3-Çözünürlük:Bir maddenin iyon veya moleküllerinin başka bir madde içerisinde gözle görülmeyecek şekilde homojen dağılmasına çözünme denir.
    Bir bardak çaya atılan şekeri karıştırdığımızda şekerin kaybolduğunu görürüz. İşte bu çözünmedir. Çözünme sonucunda oluşan maddeye çözelti denir.
    Çözeltiler en az iki çeşit madde içerir. Çözeltideki maddelerden birine çözücü diğerine çözünen adı verilir. Bir sıvı faz içinde difüzyonla dağılıp yayılan ve homojen karışım meydana getiren maddelere çözünen denir.
    Sabit bir sıcaklıkta belirli bir çözücüde çözünebilen maksimum madde miktarına çözünürlük denir. Yani çözünürlük belli bir sıcaklıkta bir çözücüyü doyuran çözünen madde derişimidir.20 celcius’da 100cm3 suda 36 gram yemek tuzu çözmek mümkündür. Bu değer (36g/100cm3 su)şeklinde gösterilir.
    4-İletkenlik:Elimizle tuttuğumuz metal bir çubuğu kürke sürttüğümüzde elektriklenmediğini gözleriz,ancak metal çubuğa camdan ya da plastikten yalıtkan bir sap yapıp bu saptan tutarak elimizi çubuğa hiç değirmeden kürke sürttüğümüzde metal çubuk elektriklenir. Önceki durumda metaldeki yükler insan vücudundan toprağa aktığında metal çubuk yüklenmemiştir. İşte metaller,insan vücudu ve toprak gibi cisimler elektriği ilettiğinden bunlara iletken denir. Plastik,cam,mika ve bunun gibi maddeler ise elektriği iletmezler. Bunlara yalıtkan denir.
    İletkenlerde pozitif elektrik yükleri serbest olarak hareket etmezler. Genel olarak metaller iyi iletkendir. Metal olmayan maddeler ise yalıtkandır. Gerçekte tam bir yalıtkan madde yoktur. Mesela kuartz tam bir yalıtkan değildir. Ancak yalıtkanlık özelliği bakırınkinden 1025 kat daha büyüktür.
    5-Genleşme:Isı alan cisimlerin(taneciklerin) hareketleri hızlanır ve molekülleri arasındaki uzaklık artar. Bunun sonucunda da cisim genleşir yani hacmi artar.
    Bütün genleşmeler aslında hacimcedir. Uzun bir demir çubuk ısıtıldığı zaman boyu uzar,boyu uzamanın yanı sıra kalınlığı da artar. Ancak kalınlığındaki artış,boyundaki uzamanın yanında ihmal edilecek kadar küçük olduğundan,bu olay sadece boyca uzama diye tanımlanır. Ayrıca bunun gibi metal levha ısıtıldığında metal levhanın yüzeyi artar,yüzeyin artmasıyla birlikte kalınlığı da artar. Yani hacmi de genleşir. Ancak kalınlığındaki artış yüzeyindeki artışın yanında ihmal edilecek kadar küçük olduğundan,bu olay sadece yüzeyce genleşme diye tanımlanır.
    Netice olarak diye biliriz ki,ısıtılan cisimlerin hacminde meydana gelen artışa genleşme denir.
    6-Özısı:Bir cimin birin kütlesinin sıcaklığını 1 Celcius derece değiştirmek için gerekli ısı miktarına özısı denir. Her madde için farklı farklıdır.







+ Yorum Gönder

Hızlı Cevap Hızlı Cevap


:
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 1 kişi