+ Yorum Gönder
Sağlık ve Sağlık-Genel Bölümünden Kanda Yapılan Biyokimyasal Analizler ve Tetkikler ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. Ensar
    Özel Üye


    Kanda Yapılan Biyokimyasal Analizler ve Tetkikler





    Kanda Yapılan Biyokimyasal Analizler ve Tetkikler Forum Alev
    Kanda Yapılan Biyokimyasal Analizler ve Tetkikler


    GLUKOZ:
    Analiz Materyali: Serum
    Alternatif Materyal: Plazma(Heparinli, EDTA'lı, NaF'lu)
    Stabilitesi: Kan alındıktan sonra tam kan olarak bekletildiğinde, her saatte bir kan glukoz değeri 6-7 mg/dl düşer. Bu sebeple kan alındıktan sonra en kısa süre içinde serumuna ayrılması gerekmektedir. Serum olarak oda ısısında yaklaşık 4-6 saat, buzdolabında 24-48 saat stabil olarak kalır.
    Metod: Hekzokinaz
    Analizi Etkileyen Olumsuz Faktörler: Hemolizli serum örnekleri özellikle sonuçları önemli oranda etkileyebilir. Ayrıca lipemik ve ikterik serum örnekleri de tercih edilmemelidir. Kan alınan gün en az 12-14 saatlik açlık gerekmektedir.

    Normal değerler:
    Erkek: 70-105 mg/dl Kadın: 70-105 mg/dl

    Glukoz Düzeyinin Artmasına Yol Açan Bazı Sebepler:
    - DM ; Pituiter hastalıklar (Jigantizm, Akromegali) ; Dolaşımda adrenalin düzeyinin artması (Akut stres, Feokromasitoma, Dışarıdan adrenalin verilmesi, Ağır tirotoksikoz) ; Vitamin B1 eksikliği ; Glukagonoma ; Akut pankreatit ; Yaygın pankreas kanseri ; Periton diyalizi, hemodiyaliz ; İlaçlar

    Glukoz Düzeyinin Azalmasınına Yol Açan Bazı Sebepler:
    - Açlık hipoglisemisi ; İnsülinoma ; Endotoksik şok ; Kaşeksi ; Pankreas dışı malign tümörler ; Hipopituiterizm ; Glukagon eksikliği ; Katekolamin ; Adrenal yetersizliği ; Karaciğer hastalıkları (Siroz, Ağır hepatit, Karaciğer konjesyonu) ; İlaçlar ; Ağır malnütrisyon ; Gebelik ; Enzim defektleri ; Alkol hipoglisemisi ; Yalancı hipoglisemi


    ÜRE :
    Analiz Materyali: Serum
    Alternatif Materyal: Plazma(EDTA'lı veya Sitratlı)
    Stabilitesi: Oda ısısında yaklaşık 4-6 saat, buzdolabında 24-48 saat.
    Metod: Üreaz
    Analizi Etkileyen Olumsuz Faktörler: Hemolizli, lipemik, ikterik seru örnekleri tercih edilmemelidir. Ayrıca, amonyum içeren anti koagülanların kullanıldığı tüpler kullanılmamalıdır.

    Normal değerler:
    Erkek: 10-50 mg/dl Kadın: 10-50 mg/dl

    İnsan vücudunda nitrojen artıkları yüksek derecede eriyebilirliği olan ve toksik olmayan üre bileşiğine dönüştürülmektedir. Orta derecede aktif bir insan günde 300 gr karbonhidrat, 100 gr protein ve 100 gr yağ aldığı zaman, yaklaşık 16,5 gr azot atar. Azotun %95'i böbreklerden, %5'i ise dışkı ile atılır. İnsanlarda azot atılımının en önemli yolu, karaciğerde ürenin sentez kana geçmesi ve böbrekler tarafından temizlenmesidir. Normal sağlıklı bir insanda, atılan azotun %80-90'ını üre meydana getirir.

    Üre Düzeyinin Artmasına Yol Açan Bazı Sebepler:
    • Böbrek fonksiyonlarının bozulması ;Prerenal yetmezlik: Konjestif kalp yetmezliği ; Su ve tuz kaybı(kusma, diare, diürez, terleme) ;Şok. ;Postrenal yetmezlik: Üriner yol tıkanmaları. ; Artan protein katabolizması: Gastrointestinal hemoraji ; Akut MI ; Stres. ; Diyetle yüksek protein alınması

    Ürer Düzeyinin Azalmasına Yol Açan Bazı Sebepler:
    • Karaciğer yetmezliği ; Böbrek yetmezliği oluşmamış nefrotik sendrom ; Kaşeksi ; Uygunsuz ADH sendromu ; Gebeliğin ileri dönemleri ; Akromegali

    KREATİNİN:
    Analiz Materyali: Serum
    Alternatif Materyal: ---
    Stabilitesi: Oda ısısında yaklaşık 4-6 saat, buzdolabında 24-48 saat.
    Metod: Jaffe metodu.
    Analizi Etkileyen Olumsuz Faktörler: Hemolizli ve ikterik serum örnekleri tercih edilmemelidir. Ayrıca yüksek kan şekeri olan serum örneklerinde yalancı yüksek ölçümlere sebep olunabilir.

    Normal değerler:
    Erkek: 0,9-1,5 mg/dl Kadın: 0,7-1,3 mg/dl

    Kreatinin, kreatin molekülünün anhidritidir. Büyük oranda kasda kreatin fosfatın, irreversibl enzimatik olmayan dehidratasyonu ile oluşur. Kreatininin 24 saatlik idrarla atılımı kas kitlesi ile orantılıdır. Kreatin molekülünden farklı olarak, kreatinin artık ürünüdür. Kreatinin klirensi glomerüler filtrasyon oranının belirlenmesinde kabul edilen bir ölçümdür.
    Kreatinin Düzeyinin Artmasına Yol Açan Bazı Sebepler:
    • Akut ve kronik böbrek yetmezliği:
    o Prerenal nedenler : Hipovolemi ; Hipotansiyon ; Ağır enfeksiyonlar .
    o Renal nedenler : Glomerülonefritler ; DIC ; Transplantasyon rejeksiyonu ; Nefrotoksisite ; İntertisyel nefritler ; Piyelonefritler ; Diabetik böbrek hastalığı ; Multisistem hastalıklar.
    o Postrenal nedenler : Tübüler obstrüksiyon ; Üreter hasarı ; Üreter obstrüksiyonu ; Üretrada taş .
    • İlaçlar
    • Nefrotik sendrom
    • Karaciğer hastalıkları ile birlikte olan böbrek yetmezlikleri: Hepatosellür hastalıklar ; Tıkanma sarılığı ; Uzun süren hipotansiyon.
    • Metabolik hastalıklar: Orak hücreli anemi ; Karaciğer ve böbrek amiloid infiltrasyonu
    • Akromegali ve jigantizm
    • Kanserli hastalarda gelişen böbrek yetmezliği
    • Böbrek tümörleri ve tümör invazyonları


    AST (SGOT=GLUTAMAT-OXALASETAT TRANSAMİNAZ):
    Analiz Materyali: Serum
    Alternatif Materyal: Plazma (Heparinli, EDTA'lı)
    Stabilitesi: Oda ısısında yaklaşık 4-6 saat, buzdolabında 24-48 saat.
    Metod: Enzimatik
    Analizi Etkileyen Olumsuz Faktörler: Özellikle hemolizli serum örnekleri yanlış yüksek ölçümlere yol açar. Ayrıca lipemik ve ikterik serum örneklerininde tercih edilmemesi gerekmektedir.

    Normal değerler:
    Erkek: 10-34 U/L Kadın: 10-31 U/L
    Amino asit ve karbonhidrat metabolizmasında rol oynayan intrasellüler enzimlerdir. Enzim kalp, karaciğer, iskelet kası, pankreas da bulunur.

    AST Düzeyinin Artmasına Yol Açan Bazı Sebepler:
    Kalp hastalıklarına bağlı: Akut MI (yaklaşık ilk 4 saat içinde yükselmeye başlar.) ; Kalp operasyonları ; Eksternal kalp masajından sonra ; Akut romatizmal kardit ; Anjiokardiografi ve kalp masajından sonra
    Karaciğer hastalıklarına bağlı: Enfeksiyoz hepatit ; Karaciğerin malign infiltrasyonları ; Kolanjitis ; Aşırı alkol alınımı; EMN ; Karaciğere toksik olan madde ya da ilaçların kullanımına bağlı olarak
    Travmalara bağlı: İntra muskular enjeksiyonlar sonrası ; Lokal radyasyon hasarı ; Karbonmonoksit zehirlenmesi ; Arı sokması ; Künt yaralanmalar ; Güneş çarpmaları
    Diğer nedenlere bağlı: Akut pankreatit ; Gut ; Dermatomiyozitis ; Pseudomuskular distrofi ; Astma krizi ; Proksismal miyoglobuliüri

    AST Düzeyinin Azalmasına Yol Açan Bazı Sebepler: Böbrek yetmezliği ; Gebelik ; Piridoksin(B6) yetmezliği


    ALT ( SGPT=GLUTAMAT-PYRÜVAT-TRANSAMİNAZ ):
    Analiz Materyali: Serum
    Alternatif Materyal: Plazma (Heparinli, EDTA'lı)
    Stabilitesi: Oda ısısında yaklaşık 4-6 saat, buzdolabında 24-48 saat.
    Metod: Enzimatik
    Analizi Etkileyen Olumsuz Faktörler: Hemolizli, lipemik, ikterik serum örnekleri.

    Normal değerler:
    Erkek: 9-43 U/L Kadın: 9-36 U/L
    ALT enzimi, AST enzimine paralellik gösteren bir enzimdir. Ancak substrat olarak prüvik asidi kullanmasıyla farklılık gösterir. Karaciğer, böbrek, kalp, iskelet kası ve pankreas da bulunur.

    ALT Düzeyinin Artmasına Yol Açan Bazı Sebepler: Akut hepatitler ; Siroz ; EMN ; MI ; İlaçlar ; AST düzeyini arttıran diğer nedenler genelde ALT düzeyini de arttırır.

    ALT Düzeyinin Azalmasına Yol Açan Bazı Sebepler: AST düzeyini azaltan nedenler ALT düzeyini de azaltır.


    ALKALEN FOSFATAZ:
    Analiz Materyali: Serum.
    Alternatif Materyal: Plazma.
    Metod: Enzimatik, elektroforez.

    Normal Değerler:
    Yetişkin: 30-90 U/L Çocuklarda(3-15 yaş arası): 90-300 U/L

    Serum 24-48 saat buzdolabında saklanabilir.Ancak serumun hemolizli olmamasına dikkat edilmelidir. Alkalen fosfataz, laboratuvarda alkalen pH'da (9-10) optimum reaksiyon verir. Vücuttaki alkalen fosfatazın büyük bir kısmı osteoblastlar tarafından oluşturulur. Barsaklarda, safra ve plasentada da bulunur. Serum izoenzimlerin karışımı şeklindedir. Çocuklarda normal kemik büyümesi nedeni ile yüksektir. Gebeliğin 3. Trimasterinde yüksek olabilir.

    Alkalen fosfataz düzeyinde artmaya yol açan bazı patolojiler:
    A. İskelet sistemeni etkileyen hastalıklar:
    1) Primer hiperparatiroidi: Paratiroidler cerrahi olarak çıkarıldıktan sonra, serum alkalen fosfatazdaki artış devam eder. Kemik onarımı tamamlanana kadar, yavaş oarak normale döner.2) Sekonder hiperparatiroidi. 3) Kırığın iyileşmesi sırasında.4) Paget hastalığı: Serum düzeyi hastalığın ilerlemesi ile yavaş olarak artar. Osteojenik sarkom gelişirse hızlı bir artış gözlenir.5) Osteomalazi: Erken dönemde ve hipofosfatazlı nadir hastalar dışında alkalen fosfataz artmaktadır.6) Ankilozan spondilitis.7) Cushing sendromu.8) Herediter hiperfosfatazemi.9) Neoplastik hastalıklar: Osteojenik sarkoma ; Multiple myeloma.; Kemik metastazları.10)Gauher hastalığı.
    B. Hepatobiliyer Hastalıklar:
    1) Kolelitiyazis ile tıkanma2) Karaciğer apsesi.3) Biliyer siroz.4) Primer ya da metastatik karaciğer tümörü.5) Viral hepatit.6) Sarkoidozis.7) Amiloidozis.8) Alkolik hepatit.9) Pankreatit.10) Enfeksiyoz mononükleozis.11) Kist hidatik12) CMV enfeksiyonu.13) İlaçlara bağlı karaciğer hastalığı.
    C. Diğer nedenler:
    1) Sepsis.2) Böbrek yetmezliği.3) DM.4) Hipertiroidizm.5) Lösemiler.6) Renal karsinoma.7) Meme karsinomu ve metastazları.8) Konjestif kalp yetmezliği.9) Renal rikets.10) İlaçlar: Asetoheksamid, allopürinol, karbamazepim, sefaloridin, klorpropamid, furasemid, metildopa, oral kontraseptifler, fenotiyazin, tolazamid, tolbutamid gibi

    Alkalen fosfataz düzeyinde azalmaya yol açan bazı patolojiler:
    1) Hipotiroidi.2) Herediter hipofosfatazemi: Serum kalsiyumu ve plazma inorganik fosforu normaldir. Kemik ve serum alkalen fosfataz aktivitesi çok düşüktür.3) Anemiler.4) Akondroplazi: Çocuklarda, büyümedeki durma sonrasında, hızla yetişkinlerdeki düzeye düşer.5) Kretenizm: Büyümedeki durma sonrasında, serum düzeyi hızla yetişkin düzeyine düşer.6) Kwashiokor: Tedaviyi takiben iki haftada düşüklük artar, daha sonra normal düzeye yükselir.7) C vitamani eksikllği.8) Klofibrat tedavisi.9) Kemeklerde radyoaktif maddelerin toplanması, osteoblastlarda yıkıma neden olduğundan serum alkalen fosfataz düzeyi düşebilir



    ASİT FOSFATAZ:
    Analiz Materyali: Serum.
    Metod: Enzimatik, biyokimya otoanalizöründe.

    Normal Değerler: < 10 U/L.
    Kanın alımında özellikle hemolizli olmamasına dikkat edilmelidir. Serum asit fosfatazı, laboratuvarda asit pH da (pH5) en iyi fonksiyon gösteren bir enzimdir. Normal koşullarda, prostatda fazla miktarda bulunur. Değişik izoenzimleri vardır. İzoenzim 2 prostatd, izoenzimler 1 ve 4 serumda, izoenzimler 1 ve 3 doku hücrelerinde, dalakda, granülositlerde ve pankreada bulunur. İzoenzimler eritrositlerde, plateletlerde, retiküloendotelyal hücrelerde ve böbreklerde bulunur.

    Asit fosfataz düzeyinde artmaya yol açan bazı patolojik durumlar:
    I. Prostatik asit fosfataz:1) Prostat kanseri: Serum düzeyi, tümörün cerrahi olarak çıkarılmasıyla, tümörün estrojen ile supresyonu ile ve her iki tedavi yolunun birlikte uygulanması ile düşer.2) Prostat cerhasi sonrası.3) Prostat enfarktı.4) Üriner retansiyon.5) Kateterizasyon.6) Prostat masajından sonra: Vakaların %54'ünde artar. Buna karşılık, rektal tuşe, immünolojik yöntemle saptanan prostatik asit fosfataz düzeyinde önemli bir değişiklik yapmaz.
    II. Total asit fosfataz:1) Kemiği tutan malign tümörler (özelikle meme ca.).2) Gaucher hastalığı.3) Hepatosellüler hastalıklar.4) Kemiğin Paget hastalığı.5) Retiküloendotelyal sistem hastalıkları.6) Böbrek hastalıkları7) Tromboemboliler.8) Ateşin yükseldiği durumlar.9) Miyokard enfarktüsünden sonra.10)Hiperparatiroidi.
    Asit fosfatazın klinik olarak azaldığı durumlar önemli değildir.


    GGT (GAMAGLUTAMİLTRANSFERAZ):
    Analiz Materyali: Serum
    Alternatif Materyal: Plazma(Heparinli, EDTA'lı)
    Stabilitesi: Oda ısısında yaklaşık 4-6 saat, buzdolabında 24-48 saat.
    Metod: Szass.
    Analizi Etkileyen Olumsuz Faktörler: Hemolizli, lipemik, ikterik serum örnekleri.

    Normal değerler:
    Erkek: 11-43 mg/dl Kadın: 9-37 mg/dl
    GGT, terminal glutamik asidi bir peptidden diğer peptide, ya da amino asitlere transfer eder. GGT özellikle böbrekler, pankreas, biliyer sistem, ince barsak, dalak, kalp ve beyinde bulunur. Karaciğer hastalıklarının tanısında duyarlı bir testtir. Alkolik karaciğer bozukluğunda önce yükselir ve daha spesifiktir.

    GGT Düzeyinin Artmasına Yol Açan Bazı Sebepler:
    Karaciğer hastalıkları: Akut hepatitler ; Kronik hepatitler ; Tıkanma sarılığı ; Alkole bağlı karaciğer hastalığı ; EMN; Kolanjitis ; Karaciğer metastazları
    Pankreas hastalıkları: Pankreatitler ; Pankreas kanseri ; DM
    Kalp hastalıkları:Konjestif kalp yetmezliği ; MI
    Böbrek hastalıkları: Nefrotik sendrom ; Renal tümör ; Beyin tümörleri ; İlaçlar ; Primer ve sekonder hiperlipidemiler










  2. Alev
    Özel Üye

    Kanda Yapılan Biyokimyasal Analizler ve Tetkikler Makalesine henüz yorum yazılmamış. ilk yorumu siz yapın


Sponsor Bağlantılar
+ Yorum Gönder

Hızlı Cevap Hızlı Cevap


:
biokimyevi analizler,  biokimyevi analiz
5 üzerinden 2.00 | Toplam : 1 kişi