+ Yorum Gönder
Şehir ve İlçeler ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Bölümünden Antep'te Milli Cemiyetlerin Kurulması Ve Halkın Işgale Tepkileri ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. Fatal
    Özel Üye


    Antep'te Milli Cemiyetlerin Kurulması Ve Halkın Işgale Tepkileri





    Antep'te Milli Cemiyetlerin Kurulması Ve Halkın Işgale Tepkileri Forum Alev
    A) Antep Cemiyet-i İslâmiye Teşkilatı
    Cemiyet-i İslâmiye; İngiliz işgali ve Ermeni taşkınlıkları üzerine Antep halkı tarafından şehrin bilginlerinden ileri gelenlerinden seçilmiş bir heyetti. Bu heyet Anteplilere yapılan haksızlıkların önüne geçmek ve Anteplilerin haklarını korumak vazifesini üstlenmişti. Fransızlar Antep'i işgal ettiklerinde Cemiyet-i İslamiye aşağıda isimleri yazılı şahıslardan oluşmaktaydı.

    1- Bülbülzade Hacı Abdullah Efendi Hoca

    2- Müftü Bulaşıkzade Arif Efendi

    3- Hoca Fahrettin Efendi

    4- Şeyh Mustafa Efendi

    5- Şuayb Ubeydullah Efendi

    6- Fazlı Ağazade Nuri Bey

    7- Dayı Ahmet Ağa

    8- Mısrızade Arif Bey

    9- Müftüzade Hayri Efendi

    10- Mazlum Efendi

    11- Doktor Mecit Bey

    12- Hacı Hanifizade Abdullah Namık Bey

    13- Überizâde Şakir Efendi

    14- Kepkepzade Şakir Efendi

    15- Şefik İzrap Bey

    Cemiyeti İslâmiye, Müdafaa-i Hukuk Cemiyetinin kuruluşuna kadar, Antep Kilis ve Nizip'de teşkilatlanmıştır. Bu cemiyetin üyeleri gün geçtikçe artmıştı. Gerek Antep ve Kilis gerekse Nizip'deki cemiyet-i İslamiye aynı gaye uğrunda birbirleriyle sürekli ietibatta bulunmuşlardır.










  2. Fatal
    Özel Üye





    B-Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
    4 Eylül 1919 da Sivas konresinde teşkil edilen ve Mustafa Kemal Paşa' yı temsil heyetinin başkanı seçen Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti' nin, bütün il ve ilçelerde subeler açılmasını ve Misak-i Millinin gerçekleştirilmesi için valilere, mutasarrıflara gönderdiği genelge üzerine, Antep'de heyeti merkeziye oluşturulmuştur.

    Heyet-i merkeziye: Tahrirat müdürü Ragıp Bey, Jandarma yüzbaşısı Esat Bey, Doktor Hamit Bey, Ahmet Muhtar Bey, alay katibi Maraşlı Avni Bey, meclis idare baş katibi Eşref Efendi, Maraşlı Hoca Hamdi Efendi, Kepkepzade Abdürrezzak Efendi, Marakzade Şerif Ağa, Körükçüzade Ahmet Efendi'den oluşmaktaydı. Heyet-i merkeziyenin faaliyetlerine yardımcı olmak amacıyla bu teşkilata bağlı olarak Antep'in ileri gelenlerinden Pazarbaşı Nuri Bey başkanlığında heyet-i idare oluşturularak üyeliklerine: Hocazade Ferit Bey, Hacı Ömerzade, Muhammed Ali Bey, Kilisli komiser Halil Efendi, İncozade Hüseyin Efendi, Mahmut Bildirici Efendi getirilmişti. Sivas kongresine Antep'i temsilen Kara Vasıf katılmıştır. Teşkilata giren her vatandaş fakir değilse, bir silah temini ile mükellef tutulmuştur. Hali vakti yerinde olanlardan ayrıca yardım parası alınıyordu. Çiftçiler çift hayvanlarını, vatandaşlar yatak ve yorganlarını satarak silah alıyorlardı. Halep' den satın alınan tüfek ve cephaneler işgal kuvvetlerine rağmen geceleri şehre sokuluyordu. Şehir içinde muharebe birlikleri kuruluyordu. Birkaç mahalle birleştirilerek bir semt teşkil ediliyordu ki bunların sayısı 27 'yi bulmuştu. Semtin ileri gelen hatırı sayılır kişilerinden bir semt reisi ve o semtte oturan yedek subaylardan savaş görmüş çavuşlardan biride kısım kumandanı oluyordu.Her semtin kadrosu 100 kişiydi. Silahlılar savaşacak, silahsızlar tahkimata (bir yerin düşmanın saldırılarına karşı sağlamlaştırmak ) çalışacak ve silahlılardan yaralanan veya şehit olanlardan boşalacak yerleri dolduracaklardı.

    Antep Halkının İşgale Tepkileri
    İngiltere'nin işgali altında tuttuğu bölgeyi, Suriye İtilafnamesi ile Fransızlara devretmesi üzerine bu haksız işgallere karşı bölge şehirlerinden çeşitli protestolar ve tepkiler meydana gelmiştir. 5 Kasım 1919' da Cuma günü, yani Antep'in Fransızlar tarafından işgalinin birinci günü bir Ermeni tercümanla şehre inen bir Fransız subayının, Akyol camiinde asılı Türk Bayrağını, orada bulunan bir Türk polisine zorla indirtmesi, şehirde infial uyandırmış, halk galeyana gelmiştir. Zorla da olsa Türk Bayrağını indiren polisin derhal görevinden atılması sağlanmıştır. Bu hareket Fransızlar nezdinde protesto edilmiştir. 8 Kasım 1919'da Türklerin birkaç kez vaki olan protestoları karşısında Fransız komutanlığı, Ermeni aylına mensup kıtaları Antep'den çekilmeye ikna etmiştir.Fransızlara ve Ermeni askerlere güvenen yerli Ermeniler güçlendikçe taşkınlıklarını arttırdılar. Ermeniler semtlerinde rastladıkları Türklari tehdit ediyor ve dövüyorlardı. Türkler Ermenilerin çoğunlukta olduğu semtlerde dolaşamaz olmuşlardı. 10 Kasım 1919'da Ermeni askerleriyle Türk polisleri arasında bir kavga çıktığında, Cemiyet-i İslamiye bu fırsattan istifade ederek Antep'in Fransızlar tarafından işgalini protesto etmiştir. 23 Kasım 1919'da Cemiyet-i İslamiye, Mondros Mütarekesinin maddeleriyle beraber verilen teminata rağmen İngiliz ve Fransız işgalinin Türk idaresine darbe vurduğunu, Wilson prensiplerine dönülerek işgalin kaldırılması maksadıyla yapılan bir mitingden sonra yeni bir protesto verdi. Bu arada bizzat Mustafa Kemal Paşa, 1 Aralık 1919'da Kâzım Karabekir'e "son derece gizli tutulması" gereken bir telgraf göndermiştir. Buna göre Kilikya, Urfa, Maraş ve Antep işgalinin ve Ermenilerin yaptıkları cinayetlerin şiddetle protesto edilmesini ve maneviye ile mücadelenin ilanı bildiriyordu.










+ Yorum Gönder

Hızlı Cevap Hızlı Cevap


:
antepte kurulan cemiyetler,  antep işgali ve kurulan cemiyet,  antepteki milli varlığa düşman cemiyeti,  gaziantepte kurulan cemiyetler,  antep işgali ve kurulan cemiy
5 üzerinden 3.75 | Toplam : 4 kişi